Najczęściej zadawane pytania

 

dr n. med. Ernest Kuchar, lek. Tomasz Czerniak

Katedra i Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych, Akademia Medyczna we Wrocławiu

 Czy można zapobiegać zakażeniom HPV w inny sposób niż przez szczepienia?

Tak, można np. przez modyfikację zachowań seksualnych: opóźnienie inicjacji seksualnej, wierność jednemu partnerowi i stosowanie prezerwatyw.

Czy prezerwatywy są równie skuteczne jak szczepienia?

Nie. Prezerwatywy chronią tylko w pewnym stopniu. Wirus HPV przenosi się przy bezpośrednim kontakcie skóry ze skórą (błoną śluzową). Prezerwatywy nie chronią całej powierzchni i ich skuteczność w zapobieganiu zakażeniu jest znacznie mniejsza niż szczepień.

Jak długą odporność zapewnia szczepienie przeciwko HPV nastoletnich dziewczynek? Czy nie lepiej je szczepić później?

Dotychczas uzyskane dane z badań klinicznych dorosłych kobiet wskazują, że odporność poszczepienna utrzymuje się przez ponad 6 lat, przy czym te obserwacje są kontynuowane. Młodsi pacjenci odpowiadają na szczepienia lepiej, zatem przyjmujemy, że odporność poszczepienna będzie utrzymywała się dłużej. Dalsze badania pokażą kiedy i czy w ogóle będzie potrzebna dawka przypominająca. Odwlekanie szczepienia powoduje, że dziewczynka może zarazić się wirusem HPV, wówczas spóźnione szczepienie nie będzie skuteczne. Ponadto praktyka pokazuje, że szczepienie odwlekane zwykle nie zostaje podane.

Dlaczego szczepienia zaleca się prowadzić do 26 roku życia? Czy 50-letnia kobieta, która może dożyć 80-tki nie potrzebuje ochrony na 30 lat życia?

Zasadniczo wraz z wiekiem rośnie prawdopodobieństwo, że osoba była narażona na kontakt z wirusem HPV, zatem spada potencjalna korzyść ze szczepień, które działają tylko profilaktycznie. Ponadto badania kliniczne wykorzystane do rejestracji szczepionek były prowadzone na grupie młodych kobiet, dlatego szczepionkę zarejestrowano dla kobiet do 26 roku życia. Obecnie dostępne dane wskazują na korzyść ze szczepień kobiet do 45 roku życia i w niektórych krajach szczepionka została zarejestrowana w tej grupie wiekowej. Brak badań na temat skuteczność szczepień osób po 45 roku życia. Wydaje się, że w indywidualnych przypadkach szczepienie może być korzystne nawet u starszych kobiet np. 50-latki rozpoczynającej życia seksualne.

 Czy osoba zaszczepiona może być pewna, że nie zachoruje na raka szyjki macicy?

Pomimo że szczepienie znacznie obniża ryzyko zachorowania, sam fakt zaszczepienia nie zwalnia od konieczności regularnych badań ginekologicznych, w tym cytologii wykrywającej komórki rakowe. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego badanie takie powinno być wykonywane u każdej kobiety co 3 lata. Regularne kontrole ginekologiczne należy zacząć nie później niż w 25 roku życia lub 3 lata po podjęciu aktywności seksualnej.

Czy częstość występowania działań niepożądanych szczepionki HPV zależy od wieku?

Z badań wynika, że częstość niepożądanych odczynów poszczepiennych jest jednakowa w badanych populacjach, zarówno wśród nastolatek jak i dorosłych kobiet.

Czy szczepienia przeciwko HPV powinny być stosowane rutynowo u wszystkich dziewczynek, czy tylko indywidualnie przy zwiększonym ryzyku (w grupie ryzyka)?

Szczepionki przeciwko HPV przeznaczone są do rutynowego stosowania u wszystkich dziewczynek, co jest zgodne z zaleceniami zawartymi w polskim Programie Szczepień Ochronnych.

Jak ważny jest poziom przeciwciał w ochronie przed zakażeniem HPV?

Sprawa odporności w zakażeniu HPV nie została całkowicie wyjaśniona. Wiadomo, że przeciwciała w śluzie szyjkowym chronią przed zakażeniem HPV, co decyduje o skuteczności szczepionki. Badania wykazały także, że podanie przeciwciał przeciwko HPV zwierzętom laboratoryjnym chroni je przed zakażeniem. Nie ma natomiast prostej zależności między stężeniem przeciwciał, a eliminacją wirusa.  

Czy szczepionki przeciwko HPV będą wymagały dawek przypominających?

Szczepionki przeciwko HPV są bardzo nowymi produktami i upłynęło jeszcze zbyt mało czasu by jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Niektórzy naukowcy, ze względu na podobieństwo do szczepionki przeciwko HBV uważają, że być może nie będzie potrzeby podawania dawek przypominających. Wiadomo, że stabilna odporność utrzymuje się przez co najmniej 6 lat, prowadzone są dalsze obserwacje.

Jak stosuje się szczepionki przeciwko HPV?

Szczepionki przeciwko HPV podaje się domięśniowo. Drugą dawkę podaje się po 1-2 miesiącach (Cervarix zaleca się podać po 1 miesiącu, Silgard po 2 miesiącach), trzecią dawkę szczepionki po 6 miesiącach po pierwszej. Minimalny odstęp między pierwszą a drugą dawką wynosi 4 tygodnie, między drugą a trzecią 12 tygodni, między pierwszą a trzecią dawką 24 tygodnie. Jeżeli szczepionka została podana zbyt wcześnie, dawkę należy powtórzyć. Jeżeli dawki zostały podane później nie ma potrzeby rozpoczynania szczepień od początku ani podawania dodatkowych dawek. Szczepionki przeciwko HPV mogą być podawane jednocześnie z innymi szczepieniami.  

1.Centers for Disease Control and Prevention. FDA licensure of bivalent human papillomavirus vaccine (HPV2, Cervarix) for use in females and updated HPV vaccination recommendations from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(20):626-629.

Czy szczepionki przeciwko HPV można podawać jednocześnie z innymi szczepionkami?

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, szczepionki przeciwko HPV można bezpiecznie podawać jednocześnie ze szczepionką przeciwko HBV, DTaP lub koniugowaną szczepionką meningokokowi (MenACWY). Ponadto z ogólnych reguł dotyczących szczepień opracowanych przez ACIP (Advisory Committee on Immunization Practices) wynika, że szczepionki przeciwko HPV mogą być stosowane jednocześnie z innymi szczepionkami (np. przeciwko grypie), ale brakuje na to bezpośrednich dowodów z kontrolowanych badań. Lekarz podejmuje decyzję kierując się indywidualną sytuacją pacjenta.

1. Arguedas, A. et al. Safety and immunogenicity of one dose of MenACWY–CRM, an investigational quadrivalent meningococcal glycoconjugate vaccine, when administered to adolescents concomitantly or sequentially with Tdap and HPV vaccines. Vaccine 2010, 28, 3171–3179

2. Silgard – chorakterystyka produktu leczniczego

Na rynku dostępne są dwie szczepionki przeciwko HPV (Cervarix i Silgard). Czy do ukończenia 3-dawkowej serii szczepień powinno się używać tej samej szczepionki? Czy w razie jej braku lub np. promocji cenowej można zmienić stosowaną szczepionkę?

Do wszystkich 3 dawek należy używać tej samej szczepionki. Obie szczepionki znacznie różnią się składem i brakuje badań na temat zamiennego stosowania obu produktów.

1. Centers for Disease Control and Prevention. FDA licensure of bivalent human papillomavirus vaccine (HPV2, Cervarix) for use in females and updated HPV vaccination recommendations from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(20):626-629.

 


Ogłoszenia

Kryteria kwalifikacji do zabiegu

Kto może korzystać z szczepień ochronnych

Czas realizacji programu

Rozpoczęcie programu - wrzesień 2017 rok

wroc